JUBILEUSZ 70-LECIA KGW W PRZYBYSŁAWICACH, CZYLI PRZYBYSŁAWICKIE GOSPODYNIE ODNAWIAJĄ TRADYCJĘ
Powrót do lokalnej tradycji
Projekt „Jubileusz 70-lecia KGW w Przybysławicach, czyli przybysławickie gospodynie odnawiają tradycję” był inicjatywą poświęconą historii, kulturze i dziedzictwu Krakowiaków Zachodnich. Zadanie realizowano od maja do listopada 2025 roku w gminie Zielonki, w ramach otwartego konkursu ofert Powiatu Krakowskiego. Jego ważnym elementem było odtworzenie autentycznego stroju krakowskiego na podstawie materiałów archiwalnych oraz wykorzystanie go podczas obchodów 70-lecia Koła Gospodyń Wiejskich w Przybysławicach.
Cele projektu – zachowanie stroju krakowskiego i lokalnej tożsamości
Głównym założeniem projektu było przywrócenie tradycyjnego stroju krakowskiego w jego historycznej formie, charakterystycznej dla mieszkańców regionu. Przygotowanie strojów oparto na analizie archiwalnych fotografii oraz materiałów zgromadzonych między innymi w Izbie Regionalnej w Zielonkach. Projekt miał także wymiar społeczny – poprzez wspólne działania związane z poznawaniem tradycji wzmacniał więzi mieszkańców i pokazywał, że lokalne dziedzictwo może łączyć różne pokolenia. Ważnym celem było również uczczenie 70-lecia działalności KGW w Przybysławicach oraz zaprezentowanie dorobku koła szerszej społeczności.
Realizacja projektu – od archiwalnych zdjęć do tradycyjnych strojów
W ramach projektu zakupiono elementy tradycyjnego ubioru Krakowiaków Zachodnich, w tym koszule szyte na miarę oraz materiały potrzebne do przygotowania strojów. Nad ich odtworzeniem pracowano na podstawie zachowanych fotografii i konsultacji regionalistycznych. Ważnym wydarzeniem była uroczystość jubileuszowa zorganizowana 9 października 2025 roku w Szkole Podstawowej w Przybysławicach. Spotkanie połączyło prezentację nowych strojów z opowieściami o historii KGW, wspomnieniami mieszkańców oraz pokazem archiwalnych fotografii dokumentujących działalność koła.
Efekty projektu – tradycja, która łączy pokolenia
Realizacja projektu pozwoliła nie tylko odtworzyć kolejne elementy tradycyjnego stroju krakowskiego, ale również przypomnieć historię i dorobek Koła Gospodyń Wiejskich w Przybysławicach. Uroczystość jubileuszowa stała się okazją do spotkania mieszkańców, prezentacji dawnych fotografii i wspomnień oraz przekazania wiedzy o lokalnych zwyczajach młodszemu pokoleniu. Projekt pokazał, że pielęgnowanie tradycji może być żywą formą integracji społecznej, a autentyczny strój krakowski pozostaje ważnym symbolem lokalnej tożsamości i dziedzictwa kulturowego gminy Zielonki.
Podsumowanie Projektu
Tytuł zadania: Jubileusz 70-lecia KGW w Przybysławicach, czyli przybysławickie gospodynie odnawiają tradycję
Zadanie publiczne realizowane w ramach otwartego konkursu ofert Powiatu Krakowskiego w roku 2025
w zakresie: kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego
pn. „Koła gospodyń wiejskich – odnajdywanie tradycji”
W ramach projektu zrealizowano następujące działania:
- Zakup 15 szytych na miarę koszul krakowskich zdobionych haftem białym angielskim oraz 5 chust naramiennych tybetowych z frędzlami dla członkiń KGW w Przybysławicach, poprzedzony kwerendą materiałów historyczno-etnograficznych (zdjęcia z archiwów domowych oraz zabytkowe egzemplarze stroju w zbiorach Izby Regionalnej w Zielonkach) i konsultacją regionalistyczną przeprowadzoną przez kustosza zieloneckiej placówki muzealnej Mariusza Zielińskiego, celem zrekonstruowania zdobnictwa charakterystycznego dla historycznego damskiego stroju Krakowiaków Zachodnich z rejonu Przybysławic. Planowane jest noszenie nabytych elementów ubioru przez członkinie KGW podczas uroczystości państwowych i religijnych (procesje Bożego Ciała, odpusty), konkursów regionalnych (palmy wielkanocne, bukiety zielne), dożynek gminnych i powiatowych oraz „Święta Stroju Krakowskiego w gminie Zielonki”.
- Zorganizowanie przez KGW Przybysławice w dniu 09.10.2025 r. międzypokoleniowego etno-spotkania wspomnieniowego w Szkole Podstawowej w Przybysławicach (ul. Krakowska 107). Mieszkańcy sołectwa Przybysławice, uczniowie, kadra nauczycielska i zaproszeni goście wysłuchali opowieści z historii Koła od lat 50. XX w., obejrzeli multimedialny pokaz archiwalnych fotografii dokumentujących działalność KGW, degustowali potrawy regionalnej kuchni małopolskiej przygotowane wg receptur mam i babć przybysławickich gospodyń, uczestniczyli w warsztatach rękodzielniczych dla najmłodszych. Spotkaniu towarzyszyła publiczna prezentacja nowo nabytych elementów stroju krakowskiego. Dodatkowo odbyła się plenerowa etno-sesja zdjęciowa członkiń KGW w wykonanych w ramach projektu elementach stroju zrealizowana na terenie parku przy Zamku w Korzkwi.
CELE GŁÓWNE
- Rekonstrukcja i promocja autentycznego historycznego stroju krakowskiego damskiego wg wzoru „od Zielonek” poprzez zakup 15 koszul haftowanych białym angielskim oraz 5 chust naramiennych tybetowych z frędzlami dla członkiń KGW w Przybysławicach – oparta na kwerendzie archiwalnych materiałów etnograficznych i konsultacji z regionalistą Mariuszem Zielińskim, umożliwiająca wielokrotne prezentowanie dziedzictwa Krakowiaków Zachodnich podczas uroczystości lokalnych, religijnych i kulturalnych.
- Uczczenie 70-lecia działalności KGW w Przybysławicach poprzez organizację międzypokoleniowego etno-spotkania wspomnieniowego integrującego społeczność sołectwa, uczniów i gości wokół tradycji regionalnych z publiczną prezentacją nabytych elementów stroju krakowskiego.
CELE SZCZEGÓŁOWE
- Nabycie i uszycie na miarę elementów ubioru ludowego Krakowiaków Zachodnich (15 koszul + 5 chust) w małopolskich pracowniach krawieckich specjalizujących się w strojach regionalnych, poprzedzone analizą zdjęć rodzinnych, zbiorów Izby Regionalnej w Zielonkach oraz uzyskaniem oświadczenia eksperckiego potwierdzającego autentyczność wzornictwa – z planowanym wykorzystaniem podczas dożynek, procesji, konkursów regionalnych i „Święta Stroju Krakowskiego w gminie Zielonki”..
- Zorganizowanie 09.10.2025 r. w Szkole Podstawowej w Przybysławicach (ul. Krakowska 107) etno-spotkania z degustacją potraw małopolskich wg tradycyjnych receptur, opowieściami z historii KGW od lat 50. XX w., pokazem archiwalnych fotografii, warsztatami rękodzielniczymi dla dzieci oraz plenerową etno-sesją zdjęciową członkiń KGW w nowych strojach.
Projekt polegał na zakupie elementów tradycyjnego ubioru kobiecego krakowskiego (koszule szyte na miarę zdobione haftem białym angielskim oraz chusty naramienne tybetowe z frędzlami) dla członkiń KGW w Przybysławicach. Ornamentyka ludowa została oparta na wzornictwie folklorystycznym charakterystycznym dla grupy etnograficznej Krakowiaków Zachodnich zamieszkujących tereny dzisiejszej gminy Zielonki. W tym celu członkinie przybysławickiego Koła przeprowadziły kwerendę materiałów historyczno-etnograficznych dotyczących ubioru damskiego ludowego noszonego dawniej przez mieszkanki Przybysławic – w oparciu o zdjęcia z archiwów domowych oraz zachowane pojedyncze egzemplarze stroju przechowywane w zbiorach muzealnych Izby Regionalnej w Zielonkach. Konsultację regionalistyczną sporządził Mariusz Zieliński, kustosz zieloneckiej placówki muzealnej. Koszule i chusty zostały uszyte w pracowniach krawieckich zajmujących się produkcją strojów regionalnych polskich grup etnograficznych działających na terenie Małopolski. W ramach projektu wykonano 15 koszul oraz 5 chust. Zakup wymienionych elementów ubioru kobiecego jest kolejnym krokiem w kierunku powrotu do noszenia przez mieszkanki regionu podkrakowskiego historycznego stroju krakowskiego. Poprzez nabycie koszul i chust odzwierciedlających oryginalność ubioru ludowego z rejonu Przybysławic członkinie tamtejszego Koła, które angażują się w uroczystości państwowe i religijne czy wydarzenia społeczno-kulturalne zakładając stroje regionalne, będą miały możliwość promowania piękna historycznego stroju krakowskiego na szczeblu sołeckim, gminnym czy powiatowym. W ten sposób zmianie ulega postrzeganie przez koła gospodyń wiejskich i grupy folklorystyczne dziedzictwa kulturowego gminy Zielonki: z ich świadomości rugowane jest noszenie popularnych strojów cepeliowskich, które z tradycyjnym ubiorem ludowym nie mają wiele wspólnego. Okazją do publicznej prezentacji zakupionych elementów stroju stało się międzypokoleniowe etno-spotkanie wspomnieniowe zorganizowane w ramach jubileuszu istnienia KGW w Przybysławicach, które w 2025 r. obchodziło 70-lecie swojej działalności. W wydarzeniu odbywającym się w dniu 09.10.2025 r. w Szkole Podstawowej w Przybysławicach uczestniczyli mieszkańcy sołectwa Przybysławice, uczniowie i kadra nauczycielska przybysławickiej szkoły oraz zaproszeni goście. Uczestnicy imprezy mogli zapoznać się z regionalną kuchnią małopolską i skosztować potraw przygotowanych przez gospodynie z Przybysławic w oparciu o receptury ich mam lub babć. Podczas spotkania była także sposobność wysłuchać opowieści z historii przybysławickiego KGW oraz obejrzeć pokaz multimedialny prezentujący archiwalne fotografie dokumentujące aktywność Koła od lat 50. ubiegłego wieku po dzień dzisiejszy. Ponadto Panie poprowadziły warsztaty artystyczne dla najmłodszych przybliżające dzieciom tradycyjne rękodzieło. Realizację zadania zwieńczyła plenerowa etno-sesja zdjęciowa członkiń KGW ubranych w nowo nabyte elementy stroju krakowskiego zrealizowana na terenie parku otaczającego Zamek w Korzkwi.
| Wartość całkowita projektu | 14 750 zł |
|---|---|
| Dotacja z powiatu krakowskiego | 9 000 zł |
| Udział własny Stowarzyszenia (środki finansowe własne) | 1 200 zł |
| Udział własny Stowarzyszenia (wkład osobowy) | 4 550 zł |
